چکیده: در بخش اول این پایان نامه سه روش اسپکتروفتومتری جدید، ساده، دقیق و صحیح شامل روش تفاضل نسبی توسعه یافته (EXRSM)، روش مرکز ثابت ترکیب شده با تفریق طیف (CC-SS) و روش افزایش استاندارد نقطه اچ نسبی (RHPSAM) برای تعیین همزمان متا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین ارائه شده است. در بخش دوم، همان روش‌ها برای اندازه‌گیری همزمان پارا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای موثر بر حساسیت روش‌ها مورد بررسی و بهینه‌سازی قرار گرفتند. در بخش اول، برای روش های EXRSM و CC-SS، دامنه خطی متا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین به‌ترتیب (40.00 – 5.00) و (25.00- 5.00) میلی‌گرم بر ‎لیتر و برای روش RHPSAM، دامنه خطی متا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین به‌ترتیب (30.00 – 5.00) و (25.00- 5.00) میلی‌گرم بر ‎لیتر به دست آمد. در بخش دوم نیز برای هر سه روش، دامنه خطی پارا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین به‌ترتیب (10.00- 0.50) و (20.00- 2.00) میلی‌گرم بر ‎لیتر به‌دست آمد. دربخش اول، در روش‌های EXRSM، CC-SS و RHPSAM حد تشخیص برای متا-نیتروآنیلین به‌ترتیب 0.32، 0.03 و 0.48 میلی‌گرم بر لیتر و برای اورتو-نیتروآنیلین به‌ترتیب 0.09، 0.09 و 0.1 میلی‌گرم بر لیتر به‌دست آمد. در بخش دوم در روش‌های EXRSM، CC-SS و RHPSAM حد تشخیص برای پارا-نیتروآنیلین به‌ترتیب 0.16، 0.023و 0.06 میلی‌گرم بر لیتر و برای اورتو-نیتروآنیلین به‌ترتیب 0.12، 0.09 و 0.08 میلی‌گرم بر لیتر به‌دست آمد. اثر مزاحمت گونه‌های مختلف بر گزینش‌پذیری روش‌ها بررسی شد. روش‌های پیشنهادی برای اندازه‌گیری همزمان متا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین و برای اندازه‌گیری همزمان پارا-نیتروآنیلین و اورتو-نیتروآنیلین در نمونه آب شهر با دقت و صحت رضایت‌بخشی به‌کار برده شد.