چکیده: گشتاور و کشش از مهم‌ترین پارامترهای مکانیکی در حفاری چاه‌های جهت‌دار و با دسترسی گسترده محسوب می‌شوند و نقش تعیین‌کننده‌ای در طراحی ایمن، جلوگیری از گیر لوله و بهینه‌سازی عملیات حفاری دارند. با افزایش پیچیدگی هندسه چاه‌ها و توسعه بخش‌های افقی طولانی، پیش‌بینی دقیق این پارامترها اهمیت دوچندان یافته است. مدل‌های تحلیلی متداول هرچند چارچوب پایه‌ای برای محاسبه نیروهای وارد بر رشته حفاری ارائه می‌کنند، اما در نشان‌ دادن رفتار تماس، اثر شناوری واقعی و سهم ویسکوزیته گل حفاری محدودیت دارند. در این پژوهش، با بهره‌گیری از داده‌های واقعی یک چاه جهت‌دار عملکرد مدل یوهانسیک و مدل تحلیل سه‌بعدی مورد بررسی قرار گرفت. سپس یک مدل بهبودیافته توسعه یافت که در آن ضریب شناوری بر اساس چگالی واقعی سیال اصلاح شده، ضرایب اصطکاک در حالات مختلف عملیاتی تفکیک شده و اثر گشتاور ویسکوز در نظر گرفته شده است. نتایج کمی نشان داد مدل بهبودیافته تطابق بسیار بالاتری با داده‌های واقعی دارد، به‌طوری که ضریب تعیین برای پارامترهای اصلی تا 9998/0 افزایش یافته و درصد خطای مطلق میانگین در برخی حالات عملیاتی کمتر از یک درصد بوده است. همچنین گشتاور خارج از ته چاه با دقت بالایی پیش‌بینی شد، در حالی که مدل‌های متداول تخمین کمتر از حد واقعی قابل توجهی داشتند. تحلیل نمودارهای مقایسه‌ای نیز نشان داد، توزیع نیرو و گشتاور در بخش‌های دارای انحنا و افقی چاه توسط مدل بهبودیافته واقع‌بینانه‌تر توصیف می‌شود. بر این اساس، مدل توسعه‌یافته نه تنها از نظر عددی دقت بالاتری دارد، بلکه از نظر فیزیکی نیز با رفتار واقعی سیستم حفاری سازگاری بیشتری نشان می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر در طراحی پیش از حفاری، ارزیابی ریسک گیر لوله و بهینه‌سازی تصمیم‌گیری مهندسی در چاه‌های جهت‌دار مورد استفاده قرار گیرد.