چکیده: تغییرات اقلیمی و پدیده گرمایش زمین، اهمیت توجه به کیفیت محیط‌های بیرونی و آسایش حرارتی در فضاهای باز شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. این امر به ویژه در اقلیم‌های معتدل و مرطوب مانند منطقه ساحلی فریدون‌کنار در استان مازندران از اهمیت حیاتی برخوردار است، چرا که شرایط حرارتی مناسب مستقیماً بر رفاه شهروندان، افزایش مدت زمان حضور آنان در فضاهای عمومی، تقویت سرزندگی شهری و در نهایت پایداری محیطی و اقتصادی محله‌ها تأثیر می‌گذارد. در این چارچوب، ایجاد سایه به عنوان مؤثرترین راهکار غیرفعال طراحی شناخته می‌شود و در بین گزینه‌های مختلف، سایبان‌های غشایی کششی به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی از قبیل سبکی وزن، قابلیت پوشش دهانه‌های بزرگ، نصب نسبتاً سریع، هزینه به صرفه و توانایی تنظیم شرایط نور و حرارت، در سال‌های اخیر مورد توجه طراحان و پژوهشگران قرار گرفته‌اند. با وجود این پتانسیل بالا، خلأ پژوهشی محسوسی در زمینه ارزیابی کمی و دقیق عملکرد این سازه‌ها در بهبود شاخص‌های آسایش حرارتی در اقلیم خاص شمال ایران احساس می‌شود. برای پاسخ به این نیاز، پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی و در دو مرحله اساسی طراحی و پیش رفته است: مرحله نخست مبتنی بر روش تحقیق مروری-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای، به استخراج و تدوین مبانی نظری مرتبط با سازه‌های غشایی و شاخص‌های سنجش آسایش حرارتی پرداخته و در مرحله دوم با هدف دستیابی به داده‌های عینی و قابل اندازه‌گیری، از روش شبیه‌سازی رایانه‌ای با کمک دو نرم‌افزار تخصصی ENVI-met برای مدل‌سازی ابعاد خرداقلیم و ANSYS Fluent برای تحلیل دقیق جریان هوا و میدان تابشی استفاده شده است. در این مرحله، عملکرد حرارتی چهار سناریوی سایبان غشایی شامل دو نوع فرم زین‌اسبی و ابعاد ۹×۹ متر و وجود یا عدم وجود جریان باد، به عنوان نمونه مطالعاتی، در شرایط واقعی اقلیمی فریدون‌کنار در گرم‌ترین روز سال مورد سنجش قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده از این شبیه‌سازی‌ها، سایبان منتخب موفق شده است در ساعت اوج تابش خورشید، دمای میانگین تابشی (MRT) در فضای زیرین خود را تا حدود 12 درجه سانتی‌گراد نسبت به دمای محیط باز اطراف کاهش دهد. این کاهش چشمگیر دما، که منجر به ایجاد شرایطی در محدوده آسایش حرارتی می‌شود، به وضوح گویای کارایی و پتانسیل بالای سایبان‌های غشایی در تعدیل شرایط سخت اقلیمی و خلق فضاهای باز شهری باکیفیت و پایدار در مناطق معتدل و مرطوب کشور است. این یافته می‌تواند مبنای معتبری برای تصمیم‌گیری طراحان و برنامه‌ریزان شهری در پروژه‌های آتی قرار گیرد.