چکیده: سیلاب از مخرب‌ترین مخاطرات طبیعی است که هرساله خسارات اقتصادی و اجتماعی سنگینی به جوامع انسانی وارد می‌آورد. رویداد سیلاب فروردین ۱۳۹۸ در استان گلستان، به‌ویژه در شهرستان آق‌قلا، یکی از شدیدترین بلایای طبیعی تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌رود که بخش‌های وسیعی از اراضی کشاورزی، مناطق مسکونی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل را درگیر کرد. علی‌رغم این، ارزیابی دقیق و کمّی خسارات اقتصادی مستقیم این رویداد در مطالعات پیشین به‌صورت جامع انجام نشده است. هدف اصلی این پژوهش، برآورد کمّی خسارات مستقیم اقتصادی سیلاب فروردین ۱۳۹۸ در حوضه آق‌قلا با به‌کارگیری یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر مدل‌سازی هیدرولیکی دوبعدی، سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی است. در گام نخست، مدل هیدرولیکی دوبعدی غیرماندگار HEC-RAS برای شبیه‌سازی جریان سیلاب در محدوده مطالعاتی بکار گرفته شد. داده‌های هیدرومتری، مدل رقومی ارتفاع و اطلاعات هندسی آبراهه به‌عنوان ورودی‌های اصلی مدل مورد استفاده قرار گرفتند. پهنه واقعی سیلاب با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره Sentinel-2 و شاخص MNDWI استخراج گردید و برای اعتبارسنجی نتایج مدل هیدرولیکی به‌کار رفت. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که انطباق مکانی پهنه سیلاب شبیه‌سازی‌شده با تصاویر ماهواره‌ای به 48/79 درصد رسیده و دقت برآورد عمق سیلاب با ضریب تعیین 91/0=R2 ، ریشه میانگین مربعات خطا 31/0=RMSE متر و میانگین قدر مطلق خطا 27/0= MAE متر در سطح قابل قبولی قرار دارد. در گام دوم، ارزیابی خسارات اقتصادی با استفاده از نرم‌افزار HEC-FIA انجام شد. این نرم‌افزار با دریافت خروجی‌های مدل هیدرولیکی شامل نقشه‌های عمق سیلاب، و تلفیق آن‌ها با لایه‌های کاربری اراضی و اطلاعات دارایی، خسارات را در سه بخش ساختمانی (مسکونی و تجاری)، زیرساخت حمل‌ونقل و کشاورزی به‌صورت جداگانه محاسبه کرد. نتایج مدل نشان می‌دهد که مجموع خسارات مستقیم اقتصادی سیلاب آق‌قلا به 13/2639 میلیارد تومان بالغ می‌شود. بخش ساختمانی با خسارتی معادل 83/2525 میلیارد تومان سهمی برابر با 71/95 درصد از کل خسارات را به خود اختصاص داده و به‌عنوان آسیب‌پذیرترین بخش در برابر این رویداد شناسایی شد. زیرساخت حمل‌ونقل با 71/109 میلیارد تومان (15/4 درصد) در رتبه دوم قرار دارد و بخش کشاورزی با 59/3 میلیارد تومان (14/0 درصد) کمترین سهم خسارت را به خود اختصاص داده است. تحلیل تطابق نقشه پهنه سیلاب با کاربری اراضی نشان داد که مناطق مسکونی متراکم و اراضی کشاورزی پیرامون شهر آق‌قلا بیشترین هم‌پوشانی را با عمق‌های بالای سیلاب داشته‌اند. این یافته، تمرکز جمعیت و دارایی‌های اقتصادی در پهنه‌های با خطر بالا را به‌عنوان عامل اصلی شدت خسارات تأیید می‌کند. این پژوهش نشان می‌دهد که چارچوب یکپارچهHEC-RAS و Sentinel-2و HEC-FIA ابزاری کارآمد و قابل اعتماد برای برآورد کمّی خسارات سیلاب در مناطقی با داده‌های محدود است. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای علمی مستحکمی برای برنامه‌ریزی مدیریت ریسک، اولویت‌بندی اقدامات کاهش خطر سیلاب و تخصیص منابع در بازسازی مناطق آسیب‌دیده فراهم آورد.