چکیده: این پژوهش با هدف دستیابی به الگوی بهینه طراحی معماری همساز با اقلیم برای هنرستان‌ها، به بررسی تأثیر متغیرهای معماری بر مصرف انرژی سالانه ساختمان‌ها پرداخته است. با توجه به افزایش هزینه‌های انرژی و ضرورت ارتقای بهره‌وری در فضاهای آموزشی، بهینه‌سازی تصمیمات اولیه طراحی معماری به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر کاهش مصرف انرژی مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق، ساختمان‌های خوابگاهی، کارگاهی و سالن ورزشی یک هنرستان به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شده و با استفاده از شبیه‌سازی انرژی در نرم‌افزارهای DesignBuilder و EnergyPlus، سناریوهای مختلف طراحی شامل جهت‌گیری ساختمان، فرم معماری، نسبت طول به عرض، زون‌بندی داخلی، نسبت پنجره به دیوار و نوع پوشش سقف مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که در ساختمان خوابگاهی، ترکیب بهینه فرم، زون‌بندی عملکردی و تنظیم هدفمند نسبت پنجره به دیوار منجر به کاهش حدود ۱۵ درصدی مصرف انرژی سالانه نسبت به مدل مرجع شده است. در ساختمان‌های کارگاهی نیز اصلاح جهت‌گیری و تناسبات پلان باعث کاهش حدود ۶ درصدی مصرف انرژی گردیده است. همچنین در کارگاهها و سالن ورزشی، استفاده از سقف شیبدار دو طرفه نسبت به سایر گزینه‌ها عملکرد انرژی بهتری در مقیاس سالانه نشان داده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که تصمیمات پایه‌ای معماری، پیش از ورود به مداخلات پیچیده تأسیساتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مصرف انرژی ساختمان‌های آموزشی دارند و بهره‌گیری نظام‌مند از شبیه‌سازی انرژی می‌تواند فرآیند طراحی را به سمت انتخاب‌های آگاهانه‌تر و کارآمدتر هدایت نماید.