چکیده: چکیده این پژوهش با هدف بررسی اثر بیوچار و چرخه‌های خشک و مرطوب بر ویژگی‌های فیزیکی و ساختمان خاک در دو نوع خاک آبگریز و غیرآبگریز انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو سطح بیوچار (۰ و ۲ درصد وزنی)، پنج سطح چرخه‌های خشک و مرطوب (۰، ۲، ۴، ۸ و ۱۶) و سه تکرار طراحی گردید. نتایج نشان داد که افزودن بیوچار موجب افزایش چشمگیر کربن آلی و کربوهیدرات در هر دو خاک شد؛ به‌طوری که میزان کربن آلی در خاک غیرآبگریز و آبگریز به‌ترتیب 8/7 و 3/5 درصد افزایش یافت. همچنین در خاک غیرآبگریز، میزان کربوهیدرات در حضور بیوچار در چرخه صفر تا چرخه دائماً مرطوب، افزایشی بین 13/0 تا ۹۹ درصد داشت. نتایج تنفس میکروبی نشان داد که بیشترین مقدار در تیمار ۲ درصد بیوچار و چرخه دائماً مرطوب ثبت گردید، در حالی‌که کمترین مقدار در چرخه صفر مشاهده شد. بررسی ساختمان خاک نیز نشان داد که افزودن بیوچار سبب افزایش پایداری خاک‌دانه‌ها گردید و این اثر در هر دو روش مرطوب شدن سریع و آهسته تأیید شد. بیشترین شاخص پایداری خاک در چرخه ۸ حاصل شد، در حالی‌که در چرخه ۱۶ اثر منفی و کاهش حدود ۸۵ درصدی در شاخص کیفیت فیزیکی خاک نسبت به تیمار صفر مشاهده گردید. تحلیل منحنی مشخصه رطوبتی و برازش مدل ون‌گنوختن اصلاح‌شده (Modified van Genuchten) نیز نشان داد که مدل با دقت بالا (R² قابل‌توجه) قادر به توصیف تغییرات رطوبتی بوده است. به‌طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که بیوچار با بهبود شاخص‌های شیمیایی و فیزیکی خاک، می‌تواند نقش مهمی در افزایش ماده آلی، ارتقای کیفیت فیزیکی و پایداری خاک ایفا کند. با این حال، پایداری این اثرات تحت‌تأثیر چرخه‌های خشک و مرطوب بوده و تکرار زیاد چرخه‌ها می‌تواند اثرات مثبت بیوچار را کاهش دهد. اهمیت این نتایج در مدیریت پایدار خاک و کشاورزی، به‌ویژه در مناطق مستعد خشک‌سالی و خاک‌های با رفتار متفاوت (آبگریز و غیرآبگریز) بسیار حائز اهمیت است و می‌تواند در بهبود بهره‌وری و حفاظت خاک به‌عنوان یک منبع حیاتی مورد استفاده قرار گیرد.