چکیده: زمینه و هدف: کمردرد مزمن غیراختصاصی یکی از شایع‌ترین اختلالات اسکلتی‌عضلانی است که با التهاب مزمن سطح پایین، اختلال کنترل عصبی‌عضلانی، ناتوانی عملکردی و باورهای اجتناب-ترس همراه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر هشت هفته برنامه جامع توان‌بخشی ورزشی بر سطوح سرمی اینترلوکین‌های ضدالتهابی (10IL- و 13IL-)، عملکرد تنه، دامنه حرکتی ستون فقرات، ناتوانی عملکردی و باورهای اجتناب-ترس در مردان مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی انجام شد. روش: در این مطالعه ‌تجربی، ۳۰ مرد مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی به‌صورت تصادفی در دو گروه تمرین (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند که پس از ریزش نمونه‌ها، داده‌های ۲۴ شرکت‌کننده (گروه تمرین: ۱۱ نفر و گروه کنترل: ۱۳ نفر) در تحلیل نهایی وارد شد. گروه تمرین به مدت هشت هفته، سه جلسه در هفته، برنامه تمرینی ترکیبی شامل شش مؤلفه (تمرینات هوازی، مقاومتی، تعادلی، ثبات مرکزی، استقامت اکستنسورهای کمری و کششی) را اجرا کردند در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله تمرینی دریافت نکرد. متغیرهای وابسته شامل سطوح سرمی 10IL- و 13IL- (به روش الایزا)، شدت درد (مقیاس VAS)، عملکرد تنه (آزمون تکرار فلکشن-اکستنشن)، دامنه حرکتی تنه (فلکشن، اکستنشن، چرخش راست و چپ، فلکشن جانبی)، ناتوانی عملکردی (پرسشنامه اسوستری) و باورهای اجتناب-ترس (پرسشنامه FABQ) در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آنکووا و من‌ویتنی تحلیل شدند. نتایج: نتایج نشان داد که برنامه جامع توان‌بخشی ورزشی موجب کاهش معنادار شدت درد (001/0p=، 729/0η²=) و افزایش معنادار سطوح سرمی 10IL- (001/0p=، 533/0η²=) در گروه تمرین نسبت به گروه کنترل شد. با این حال، تغییر معناداری در سطوح 13IL- مشاهده نشد (209/0p=). در حوزه عملکردی، ناتوانی عملکردی به‌طور معنادار کاهش یافت (042/0p=، 183/0η²=)، در حالی که عملکرد تنه تغییر معناداری نشان نداد (955/0p=). از میان پنج شاخص دامنه حرکتی، تنها چرخش تنه به چپ بهبود معنادار یافت (026/0p=، 215/0η²=). در حوزه روان‌شناختی، خرده‌مقیاس ترس از حرکت مرتبط با فعالیت بدنی بهبود معنادار نشان داد (013/0p=)، در حالی که خرده‌مقیاس ترس از حرکت مرتبط با کار تغییر معناداری نداشت (620/0p=). نتیجه‌گیری: برنامه جامع توان‌بخشی ورزشی می‌تواند به‌طور هم‌زمان بر ابعاد زیستی، عملکردی و روان‌شناختی کمردرد مزمن غیراختصاصی اثرگذار باشد. اثرات ضدالتهابی و ضددردی این مداخله انتخابی و مسیرمحور است و برای ایجاد تغییر در باورهای شغلی، ترکیب با مداخلات شناختی-رفتاری توصیه می‌شود.