چکیده: چکیده ارتعاشات ناشی از حرکت قطارها یکی از چالشهای اساسی در مهندسی راه آهن و ژئوتکنیک است. این ارتعاشات نه تنها بر عملکرد خود ریل و زیرساخت آن تأثیر می گذارند، بلکه میتوانند باعث ایجاد مشکلاتی برای سازه های مجاور مانند ساختمان ها، پل ها و تونل ها شوند. در این راستا، بار دینامیکی متناظر با حرکت قطار روی ریلها در محیط نرم افزار ABAQUS با دو نوع بستر با روسازی سنگدانه ای و دال بتنی و اعمال آن بر ۲ سازه ی بنایی در فواصل ۸ و ۱۶ متری از بستر ریل و یک سازه ی فلزی ۴سقف از فاصله ی۱۶ متری اعمال و جابه جایی سازه ها با سه مدول الاستیسیته ۱۰ ،۳0و ۶۰ مگاپاسکال تحت سرعتهای ۱۸۰ ، ۲۴۰و 300 کیلومتر در ساعت اندازه گیری و با یکدیگر مقایسه شد. مشاهده شد در مسیر بتنی، جابجایی ایجاد شده در سازه فلزی به طور قابل توجهی بیشتر از سازه بنایی است. در مقابل، سازه بنایی به دلیل انعطاف‌پذیری بیشتر، بخشی از انرژی ارتعاشی را جذب کرده و جابجایی کمتری را تجربه می‌کند.در مسیر بالاستی، تفاوت جابجایی بین سازه فلزی و بنایی اندک است. این نشان می‌دهد که لایه بالاست به عنوان یک جاذب ارتعاش عمل کرده و تاثیر نوع سازه بر میزان جابجایی را کاهش می‌دهد. با افزایش تعداد طبقات، ارتفاع سازه نیز افزایش می‌یابد. این افزایش ارتفاع منجر به تغییر در مشخصات دینامیکی سازه، از جمله کاهش فرکانس‌های طبیعی و تغییر در شکل مودهای ارتعاشی می‌شود. در نتیجه، ممکن است سازه بلندتر به ارتعاشات ناشی از عبور قطار حساس‌تر شده و جابجایی بیشتری را تجربه کند. به ویژه اگر فرکانس تحریک ناشی از عبور قطار به فرکانس‌های طبیعی سازه نزدیک شود، پدیده تشدید رخ داده و جابجایی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. در سازه‌های بلندتر، ارتعاشات ناشی از عبور قطار می‌توانند در طبقات بالاتر تجمع پیدا کنند. به عبارت دیگر، ارتعاشات طبقات پایین‌تر به طبقات بالاتر منتقل شده و با ارتعاشات ناشی از عبور قطار در آن طبقات ترکیب می‌شوند. این اثر تجمعی می‌تواند منجر به افزایش جابجایی در طبقات بالاتر شود. سازه‌های بلندتر به طور کلی انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به سازه‌های کوتاه‌تر دارند. این انعطاف‌پذیری بیشتر می‌تواند باعث شود که سازه در برابر نیروهای دینامیکی ناشی از عبور قطار، بیشتر تغییر شکل داده و جابجایی بیشتری را تجربه کند. با افزایش مدول الاستیسیته خاک، میزان جابجایی سازه کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر، خاک‌های سخت‌تر (با مدول الاستیسیته بالاتر) در مقایسه با خاک‌های نرم‌تر (با مدول الاستیسیته پایین‌تر) جابجایی کمتری در سازه‌های مجاور مسیر قطار ایجاد می‌کنند.