چکیده: در این پژوهش، عملکرد حسگری گاز دو ساختار مبتنی بر SnO₂ خالص و نانوکامپوزیت SnO₂–ZnO با نسبت مولی ۱:۱ برای آشکارسازی گازهای فرار آلی (VOC) تحت تابش فرابنفش (UV) و در دمای اتاق بررسی و مقایسه شد. نانوکامپوزیت SnO₂–ZnO با هدف غلبه بر محدودیت‌های حسگر تک‌جزئی و دستیابی به حساسیت و گزینشگری بالاتر در دمای اتاق انتخاب شد. نانوذرات SnO₂ به روش هیدروترمال و نانوکامپوزیت SnO₂–ZnO از طریق رسوب‌دهی شیمیایی سنتز و پس از مشخصه‌یابی، به روش قطره‌چکانی بر روی زیرلایه‌های شیشه‌ای مجهز به الکترودهای پلاتینی شانه‌ای لایه‌نشانی شدند. هدف از تشکیل نانوکامپوزیت، ایجاد یک ساختار ناهمگون n–n مؤثر به‌منظور بهبود جدایش و انتقال حامل‌های بار در فصل‌مشترک دو نیمه‌رسانا بود. نتایج آزمون گزینشگری نشان داد که تری‌اتیل‌آمین (TEA) در مقایسه با سایر گازهای VOC پاسخ حسگری قابل‌توجه‌تری ایجاد می‌کند و به‌عنوان گاز هدف انتخاب شد. ارزیابی عملکرد حسگرها در برابر TEA نشان داد که حسگر مبتنی بر SnO₂–ZnO در مقایسه با SnO₂ خالص، حساسیت بالاتر (افزایش شیب منحنی کالیبراسیون از ۰.۰۰۷ به ۰.۱۲)، حد تشخیص پایین‌تر (ppm 5)، زمان‌های پاسخ و بازیابی کوتاه‌تر و تکرارپذیری بهتری از خود نشان می‌دهد. همچنین، رفتار خطی مناسبی برای هر دو حسگر با ضرایب تعیین ۰.۹۸ و ۰.۹۹ به‌دست آمد. این بهبود عملکرد به اثر هم‌افزایی ناشی از تشکیل ساختار ناهمگون n–n و نقش تابش UV در افزایش تولید حامل‌های بار و تسهیل برهم‌کنش‌های سطحی نسبت داده می‌شود. در مجموع، به‌کارگیری هم‌زمان ساختار ناهمگون SnO₂–ZnO و تحریک نوری، رویکردی مؤثر برای توسعه حسگرهای گازی کم‌مصرف، حساس و گزینش‌گر با قابلیت عملکرد در دمای اتاق ارائه می‌دهد.