چکیده: پژوهش حاضر با عنوان «طراحی مجموعه گردشگری - سوارکاری بندر ترکمن با رویکرد توسعه گردشگری» باهدف اصلی طراحی یک مجموعه چندمنظوره گردشگری - سوارکاری در بندر ترکمن که با تلفیق بهینه ابعاد عملکردی، ورزشی، فرهنگی - اجتماعی و محیطی در شهرستان بندر ترکمن استان گلستان انجام شد. این تحقیق بر آن است تا با تبدیل ظرفیت‌های منحصربه‌فرد منطقه شامل نژاد اصیل اسب ترکمن، فرهنگ زنده ترکمن‌صحرا و جاذبه‌های طبیعی به یک مزیت رقابتی پایدار، گامی مؤثر در جهت توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی منطقه بردارد. مسئله اصلی این پژوهش، پراکندگی و عدم ارتباط مؤثر بین عناصر گردشگری سوارکاری در منطقه است که منجر به فقدان تجربه سفر جامع برای گردشگران، کاهش فرصت‌های شغلی و استفاده ناکامل از پتانسیل‌های موجود شده است. ازاین‌رو، پژوهش به دنبال ارائه طرحی است که بتواند با رویکردی نظام‌مند، فضاهای ورزشی، گردشگری، فرهنگی و خدماتی را در قالب یک کل منسجم سازماندهی کند. روش تحقیق به کار گرفته شده از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی - تحلیلی است. داده‌های موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای (شامل بررسی پیشینه، استانداردهای طراحی و نمونه‌های موفق داخلی و خارجی) و مطالعات میدانی (بازدید از سایت و شناخت بستر) گردآوری و با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا، تحلیل تطبیقی، تحلیل SWOT و استدلال منطقی، داده‌های گردآوری شده تجزیه‌وتحلیل گردید و در نهایت فرایند طراحی مجموعه با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای تخصصی معماری و با درنظرگرفتن کلیه یافته‌های تحقیق انجام پذیرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که طراحی چنین مجموعه‌ای باید بر اساس الگوی پنج منطقه‌ای عملکردی شامل مناطق مسابقات و تمرین، پشتیبانی و اصطبل، خدمات عمومی، اداری و فنی، و گردشگری و رفاهی صورت پذیرد تا کارایی، ایمنی و تجربه مطلوب استفاده‌کنندگان تأمین شود. همچنین، تطبیق طراحی با استانداردهای بین‌المللی سوارکاری و انعکاس هوشمندانه عناصر هویتی فرهنگ ترکمن در کالبد معماری، از ضروریات موفقیت طرح شناسایی شد. در پایان، این پژوهش نتیجه می‌گیرد که مجموعه پیشنهادی نه‌تنها به‌عنوان یک سازه، بلکه در قالب یک بستر یکپارچه و پویا از فعالیت‌های ورزشی، اقتصادی و فرهنگی، می‌تواند به عامل محرک برای توسعه منطقه تبدیل شود. این طرح قادر است با ایجاد اشتغال، احیای میراث ناملموس، جذب گردشگران هدفمند و تقویت چرخه اقتصادی محلی، شکاف موجود بین پتانسیل و وضعیت کنونی بندر ترکمن را پر کند. خروجی این پژوهش، چارچوبی علمی و عملیاتی ارائه می‌دهد که می‌تواند به‌عنوان الگویی پایه برای پروژه‌های مشابه در دیگر مناطق با ویژگی‌های همسان در ایران مورداستفاده قرار گیرد.