چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تنوع‌بخشی به منابع درآمدی غیرنفتی بر ثبات مالی اقتصاد عراق در بازه زمانی ۲۰۲۴-۲۰۰۴ انجام شده است. اقتصاد عراق به عنوان یکی از بارزترین نمونه‌های دولت رانتی، با وابستگی بیش از ۹۰ درصدی بودجه به درآمدهای نفتی مواجه است که آن را در برابر شوک‌های قیمتی جهانی آسیب‌پذیر ساخته است. برای تحلیل تجربی این مسئله، از داده‌های سری زمانی بانک مرکزی عراق و بانک جهانی و روش اقتصادسنجی هم انباشتگی جوهانسن و مدل تصحیح خطا استفاده شد. یافته‌های پژوهش وجود رابطه بلندمدت میان متغیرها را تأیید کرد. نتایج نشان می‌دهد که درآمدهای غیرنفتی با ضریب ۳۲/۰ تأثیر مثبت و معناداری بر تولید ناخالص داخلی دارند؛ به این معنا که یک درصد افزایش در این درآمدها، رشد ۳۲/۰ درصدی در GDP را به همراه دارد. در مقابل، نرخ تورم و نرخ ارز دارای ضرایب منفی و معناداری هستند. ضریب تصحیح خطا (۴۸/۰-) نیز بیانگر سرعت نسبتاً مطلوب تعدیل به سمت تعادل بلندمدت است. آزمون‌های تشخیصی (خودهمبستگی، ناهمسانی واریانس، نرمال بودن پسماندها) و آزمون‌های ثبات ساختاری صحت و پایایی مدل را تأیید کردند. نتایج تحقیق مؤید آن است که تنوع‌بخشی به درآمدهای غیرنفتی می‌تواند به عنوان «لنگرگاه ثبات مالی» عمل کند، اما تحقق این امر مستلزم اصلاحات ساختاری شامل دیجیتالی کردن نظام مالیاتی و گمرکی، استقرار مالیات بر ارزش افزوده، مبارزه با فساد اداری، و تأسیس صندوق ثروت ملی برای جداسازی بودجه جاری از درآمدهای نفتی است.