چکیده: هدف تحقیق: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر یک جلسه تمرین تناوبی شدید (HIIT) بر شاخص‌های استرس اکسیداتیو (مالون‌دی‌آلدئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام)، بازیافت ضربان قلب و توان انفجاری در مردان دارای اضافه‌وزن بود. روش تحقیق: در این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل، از میان مردان ۳۰ تا ۴۰ ساله دارای اضافه‌وزن (شاخص توده بدنی ۲۵ تا ۲۹.۹ کیلوگرم بر متر مربع) شهر شاهرود که حداقل شش ماه سابقه فعالیت ورزشی منظم نداشتند، ۲۰ نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی ساده در دو گروه تمرین تناوبی شدید (۱۰ نفر) و کنترل (۱۰ نفر) قرار گرفتند. پروتکل تمرین شامل ۵ دقیقه گرم‌کردن با شدت ۶۰-۵۰ درصد حداکثر ضربان قلب، ۸ تا ۱۰ وهله یک‌دقیقه‌ای فعالیت با شدت ۹۰-۸۵ درصد حداکثر ضربان قلب با استراحت فعال یک‌دقیقه‌ای (۴۰-۳۰ درصد حداکثر ضربان قلب) بین وهله‌ها، و ۵ دقیقه سردکردن بود. گروه کنترل در مدت مشابه بدون هیچ فعالیتی روی صندلی نشستند. پیش و بلافاصله پس از مداخله، ۵ میلی‌لیتر خون از ورید بازویی برای سنجش مالون‌دی‌آلدئید (MDA) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام (TAC) به روش الایزا گرفته شد. همچنین بازیافت ضربان قلب در دقایق اول و دوم پس از فعالیت (HRR1 و HRR2) و توان انفجاری با آزمون پرش عمودی سارجنت اندازه‌گیری گردید. داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در سطح معناداری ۰.۰۵ تحلیل شدند. یافته‌های تحقیق: اثر تعاملی زمان × گروه برای تمامی متغیرهای پژوهش معنادار بود. در گروه HIIT، میانگین MDA از ۰.۹۹ به ۵.۹۴ میکرومول بر لیتر افزایش یافت (۰.۰۰۱ > P، اندازه اثر ۰.۷۵۹)، در حالی که افزایش در گروه کنترل به ۲.۶۳ محدود بود. TAC در گروه HIIT از ۱.۵۳ به ۰.۸۱ میلی‌مول بر لیتر کاهش یافت که به‌طور معناداری بیش از کاهش گروه کنترل (از ۰.۹۳ به ۰.۸۱) بود (۰.۰۲۷ = P، اندازه اثر ۰.۲۴۵). مقادیر HRR1 و HRR2 در گروه HIIT به‌ترتیب ۱۹.۵۰ و ۳۷.۶۰ ضربه در دقیقه و در گروه کنترل ۳.۵۰ و ۵.۰۰ ضربه در دقیقه ثبت شد (۰.۰۰۱ > P، اندازه اثر ۰.۹۵۵). توان انفجاری نیز در گروه HIIT از ۳۸.۶۰ به ۳۵.۹۰ سانتی‌متر کاهش یافت، اما در گروه کنترل تغییر محسوسی نداشت (۰.۰۱۸ = P، اندازه اثر ۰.۲۷۵). نتیجه‌گیری: یک جلسه تمرین تناوبی شدید در مردان دارای اضافه‌وزن، به‌طور هم‌زمان موجب افزایش معنادار استرس اکسیداتیو (افزایش MDA و کاهش TAC)، بهبود چشمگیر بازیافت ضربان قلب (افزایش HRR1 و HRR2) و کاهش موقت توان انفجاری (کاهش ارتفاع پرش عمودی) می‌شود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که HIIT می‌تواند به‌عنوان یک محرک فیزیولوژیک قوی و چندوجهی برای این جمعیت عمل کند و با رعایت اصول ایمنی و بازیافت کافی، زمینه‌ساز سازگاری‌های سودمند در بلندمدت باشد.