چکیده: توسعه گردشگری پایدار یکی از رویکردهای مؤثر در تقویت اقتصاد محلی و حفاظت از منابع طبیعی است. در این میان، دریاچه زریبار مریوان با ارزش‌های طبیعی، تنوع زیستی و ظرفیت‌های فرهنگی کردستان، قابلیت بالایی برای توسعه اکوتوریسم دارد؛ اما چالش‌هایی مانند فشار گردشگری فصلی، کمبود زیرساخت اقامتی، آلودگی، آشفتگی ترافیکی و چندمدیریتی، پایداری این بستر را تهدید می‌کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک الگوی طراحی‌محور برای مجموعه توریستی–تفریحی در زریبار انجام شده و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان از طریق سازماندهی فضایی مناسب، میان توسعه گردشگری و حفاظت اکولوژیک تعادل برقرار کرد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیل طرح تفصیلی مریوان، مطالعات میدانی و مصاحبه با خبرگان بوده است. نتایج نشان داد محدوده جنوب‌شرقی دریاچه، به دلیل دسترسی مناسب، منظر مطلوب و نزدیکی به محورهای ارتباطی اصلی، گزینه‌ای راهبردی برای استقرار طرح مجموعه توریستی-تفریحی است. طرح نهایی بر پایه ساختار «چند هسته متصل» و «ستون فقرات پیاده» سازماندهی شده و حرکت سواره به حاشیه منتقل گردیده است. اجزای اصلی شامل هتل، دو پاساژ، دهکده توریستی بوم‌گرا با سازه‌های خاکی و مجموعه آبی سه‌بخشی است که در راستای تحقق گردشگری چهارفصل طراحی شده‌اند، نتایج نشان می‌دهد با پیاده‌مداری، تأمین پارکینگ مستقل، تقویت حمل‌ونقل عمومی و توجه به معماری اقلیمی و مشارکت بومیان، می‌توان چارچوبی منسجم برای توسعه گردشگری پایدار در زریبار ارائه داد. همچنین پیشنهاد می‌شود مدیریت یکپارچه منطقه، کنترل ظرفیت‌پذیری گردشگری و ساماندهی پسماند به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد.