چکیده: آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی در جهان امروز است که تأثیرات قابل توجهی بر سلامت انسان، اکوسیستم‌ها و شرایط اقتصادی مناطق مختلف دارد. در این پژوهش، وضعیت آلودگی هوا در ناحیه الرفاعی در جنوب عراق با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی مطالعه، شناسایی مناطق با بالاترین میزان آلودگی و تحلیل روند تغییرات کیفیت هوا در بازه زمانی مشخص می‌باشد. در این تحقیق، داده‌های ماهواره‌ای از منابع معتبر مانند Sentinel-2 و MODIS جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های پردازش تصویر شامل تصحیح رادیومتریک، تصحیح اتمسفری، و شاخص‌های کیفیت هوا تحلیل شدند. علاوه بر این، شاخص‌هایی مانند AQI و مقادیر NO₂، SO₂، CO بررسی شده و پراکندگی فضایی آلاینده‌ها ترسیم گردید. نتایج نشان می‌دهد که مناطق صنعتی و شهرک‌های پرجمعیت بیشترین میزان آلودگی را دارند و روند آلودگی در طول دوره مورد مطالعه دارای افزایش ملایم بوده است. تحلیل داده‌های ماهواره‌ای امکان شناسایی مناطق بحرانی، برنامه‌ریزی برای کاهش آلودگی، و اتخاذ سیاست‌های محیط‌زیستی مناسب را فراهم می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که پردازش تصاویر ماهواره‌ای ابزار مؤثری برای پایش کیفیت هوا و تصمیم‌گیری‌های محیط‌زیستی است و می‌تواند به بهبود سلامت جامعه و حفاظت از محیط زیست در ناحیه الرفاعی کمک شایانی نماید.