چکیده: انتروویروس ۷۱ یکی از عوامل بیماری‌زای مهم انسانی است که می‌تواند منجر به بروز عوارض عصبی و تنفسی شدید شود و تاکنون درمان ضدویروسی اختصاصی و مؤثری برای آن به‌طور گسترده در دسترس نیست. در این پژوهش، با هدف شناسایی و تحلیل ویژگی‌های ساختاری مؤثر بر فعالیت ضدویروسی، مجموعه‌ای از مشتقات پیریدیل–ایمیدازولیدینون به‌عنوان مهارکننده‌های بالقوه انتروویروس ۷۱ مورد بررسی قرار گرفت. ساختارهای مولکولی ترکیبات ابتدا به‌صورت سه‌بعدی طراحی و با استفاده از روش‌های شیمی کوانتومی بهینه‌سازی شدند. سپس توصیفگرهای مولکولی متنوع فیزیکوشیمیایی، الکترونی و ساختاری استخراج و پس از پیش‌پردازش و حذف توصیفگرهای هم‌بسته، برای مدل‌سازی رابطه کمی ساختار–فعالیت به کار گرفته شدند. مدل‌ QSAR با استفاده از روش‌های رگرسیون خطی چندگانه و شبکه عصبی مصنوعی پیشخور با تکنیک پس انتشار خطا (STP-MLR-ANN) توسعه داده شد و ارزیابی عملکرد و اعتبار مدل با استفاده از شاخص‌های آماری شامل میانگین مربعات خطا (MSE)، میانگین قدرمطلق خطا (MAE)، ضریب تعیین (R²)، ضریب تعیین اعتبارسنجی متقاطع به روش حذف یک‌به‌یک (Q²LOO)، آزمون تصادفی‌سازی پاسخ (Y-randomization) و تحلیل نمودارهای باقیمانده (Residual plots) و ... مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل‌های توسعه‌یافته از توانایی مناسبی در توصیف و پیش‌بینی فعالیت ضدویروسی ترکیبات برخوردار هستند و برخی توصیفگرهای الکترونی و فضایی نقش کلیدی در مهار ویروس ایفا می‌کنند. به‌منظور بررسی نحوه برهم‌کنش ترکیبات منتخب با هدف مولکولی، مطالعات داکینگ مولکولی انجام شد که در مجموع، این پژوهش چهارچوبی کارآمد برای طراحی و بهینه‌سازی مهارکننده‌های جدید انتروویروس ۷۱ ارائه می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای توسعه داروهای ضدویروسی مؤثر مورد استفاده قرار گیرد.