چکیده: زمینه و هدف: دیابت نوع ۲ یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن متابولیک در جهان است که با افزایش قند خون ناشی از اختلال در ترشح یا عملکرد انسولین مشخص می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهند کیفیت خواب و زندگی افراد مبتلا به دیابت پایین تر از افراد سالم است. خواب ناکافی یا بی‌کیفیت می‌تواند کنترل قند خون را دشوارتر کرده و منجر به تشدید علائم بیماری شود. در این مطالعه، اثر یک دوره ۱۲ هفته‌ای تمرینات هوازی به دو شیوه تداومی و اینتروال بر شاخص‌های کیفیت خواب، کیفیت زندگی و ترکیب بدن افراد دیابتی نوع 2 مورد بررسی قرار گرفت. روش‌شناسی: در این تحقیق از نوع کارآزمایی بالینی و تصادفی برای این منظور، ۴۲ فرد (زن و مرد) مبتلا به دیابت نوع ۲ به‌صورت تصادفی در سه گروه شامل تمرین تداومی (۱۵ نفر)، تمرین تناوبی (۱۲ نفر) و گروه کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند. شرکت‌کنندگان در گروه‌های تمرینی، سه جلسه در هفته به مدت سه ماه در تمرینات هوازی شرکت کردند؛ گروه تداومی با شدت ۵۵ تا ۶۵ درصد و گروه تناوبی با تناوب یک دقیقه فعالیت با شدت ۸۵ تا ۹۰ درصد و یک دقیقه استراحت فعال با شدت ۴۰ تا ۴۵ درصد ضربان قلب ذخیره تمرین کردند. در این مدت، گروه‌های تمرینی رژیم غذایی با کاهش ۲۰ درصدی کالری مصرفی دریافت کردند، در حالی که از گروه کنترل خواسته شد سبک زندگی معمول خود را حفظ کنند. در آغاز و پایان دوره، پرسشنامه‌های کیفیت زندگی و کیفیت خواب توسط آزمودنی‌ها تکمیل شد و ترکیب بدن با استفاده از دستگاه InBody230 در حالت ناشتا اندازه‌گیری شد. پرسشنامه استفاده شده در این تحقیق پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ و پرسشنامه کیفیت زندگی WHO بود که شامل مولفه‌های جسمانی، روانی، اجتماعی و محیطی بود. نتایج: نتایج نشان داد نمرات مولفه جسمانی کیفیت زندگی در گروه‌های تمرینی بهبود یافت و با گروه کنترل تفاوت معنی‌داری مشاهده شد (05/0 < P). علاوه‌براین، مولفه روانی کیفیت زندگی نیز پس از تمرین در هر گروه بهتر شد (05/0 < P) اما تفاوتی در مولفه‌های محیطی و اجتماعی بعد از دوره تمرین مشاهده نشد (05/0 < P). همچنین، نمرات کیفیت خواب در گروه تمرین تداومی و تناوبی بهبود یافت اما تفاوت معنی‌داری با گروه کنترل نداشت (05/0 < P). همچنین، متغیرهای توده چربی بدن، شاخص توده بدنی، وزن بدن در گروه‌های تمرین تناوبی و تداومی به طور معنی‌داری کاهش یافت. با این حال، بین دو گروه تمرین تناوبی و تدامی از نظر تغییرات متغیرهای کیفیت زندگی و کیفیت خواب و ترکیب بدن تفاوت معنی داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد تمرینات تناوبی و تداومی رژیم غذایی استاندارد با کاهش دریافت کالری اثرات مثبتی در بهبود متغیرهای کیفیت زندگی، کیفیت خواب و ترکیبی بدن بیماران دیابتی نوع 2 دارد اما تفاوت معنی داری بین دو شیوه تمرین از لحاظ تغییرات مشاهده نشد. باتوجه به یافته‌های تحقیق، هر دو شیوه تمرین روش‌های مناسب و موثر برای بهبود ترکیب بدن و کیفیت زندگی و خواب هستند که افراد می‌تواند بر اساس تمایلات شخصی و زمانی که در اختیار دارند، در برنامه تمرین تداومی یا تناوبی مشارکت داشته باشند.