چکیده: این پژوهش کمیِ پس‌رویدادی به بررسی تفاوت‌های مهارت زبان انگلیسی در میان فارغ‌التحصیلان دبیرستانی عراق از رشته‌های تجربی (علمی)، ادبی و فنی‌وحرفه‌ای پرداخت. در عراق، آموزش متوسطه به سه مسیر تحصیلی تفکیک می‌شود که میزان مواجهه و اکتساب مهارت‌های زبان انگلیسی دانش‌آموزان را تعیین می‌کند. با وجود اهمیت فزاینده تسلط بر زبان انگلیسی برای آموزش عالی و اشتغال، پژوهش‌های تجربی محدودی به بررسی تأثیر این مسیرهای تحصیلی بر شایستگی زبانی دانش‌آموزان عراقی پرداخته‌اند. هدف این مطالعه، آزمون وجود تفاوت‌های معنادار آماری در مهارت زبان انگلیسی میان فارغ‌التحصیلان این سه رشته و شناسایی تفاوت‌های گروه‌های خاص با یکدیگر بود. نمونه‌ای تصادفی طبقه‌بندی‌شده شامل ۱۸۰ فارغ‌التحصیل اخیر دبیرستان (۶۰ نفر از هر رشته) از مدارس منتخب عراق انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از یک آزمون استاندارد مهارت زبان انگلیسی همسو با «چارچوب مرجع مشترک اروپایی زبان‌ها» (CEFR) و یک پرسش‌نامه جمعیت‌شناختی جمع‌آوری گردید. تحلیل واریانس یک‌راهه (ANOVA) برای بررسی تفاوت‌های کلی میان سه گروه و به دنبال آن آزمون تعقیبی توکی (Tukey HSD) برای شناسایی تفاوت‌های مشخص بین گروه‌ها انجام شد. اندازه اثر (اتا مربع، η²) نیز برای تعیین بزرگی تفاوت‌های مشاهده‌شده محاسبه گردید. نتایج، تفاوت معنادار آماری را میان سه رشته نشان داد: F(2,147)=8.47,p<.001,η =14 که بیانگر اندازه اثر بزرگ است. فارغ‌التحصیلان رشته تجربی (میانگین = 74.85، انحراف معیار = 7.42) بالاترین نمره، و پس از آن فارغ‌التحصیلان رشته ادبی (میانگین = 68.10، انحراف معیار = 6.95) و فنی‌وحرفه‌ای (میانگین = 61.35، انحراف معیار = 7.18) قرار گرفتند. مقایسه‌های تعقیبی نشان داد که فارغ‌التحصیلان رشته تجربی به‌طور معناداری با هر دو گروه ادبی و فنی‌وحرفه‌ای تفاوت داشتند، در حالی که تفاوت معناداری بین گروه‌های ادبی و فنی‌وحرفه‌ای مشاهده نشد. یافته‌ها حاکی از آن است که طراحی برنامه درسی، تقاضاهای شناختی و میزان مواجهه با زبان انگلیسی در مسیرهای تحصیلی مختلف به تفاوت در سطح مهارت کمک می‌کند. دلالت‌های این پژوهش شامل لزوم آموزش تفکیک‌شده برای معلمان، تدوین مواد آموزشی حساس به مسیر تحصیلی برای طراحان برنامه درسی، و تخصیص عادلانه منابع توسط سیاست‌گذاران برای رفع شکاف‌های مهارتی در رشته‌های غیرتجربی است.