چرا ایمنی، سلامت و محیط زیست (HSE) در آزمایشگاهها و کارگاهها؟
محیطهای آزمایشگاهی و کارگاهی، قلب تپندهی آموزش، پژوهش و فناوری در دانشگاهها هستند؛ اما همین محیطها به دلیل ماهیت فعالیتهایشان (فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی) همواره با ریسکهای بالقوهای برای سلامت افراد و محیط زیست همراهاند. برقراری نظام ایمنی، سلامت و محیط زیست (HSE) نه یک انتخاب، بلکه یک الزام قانونی و اخلاقی برای هر مؤسسه آموزشی و پژوهشی است. اهمیت این موضوع را میتوان در چند محور خلاصه کرد:
- حفاظت از سرمایه انسانی: سالمترین و باانگیزهترین نیروی انسانی (اعم از دانشجویان، اعضای هیئت علمیو کارشناسان) بزرگترین سرمایه هر دانشگاه است. پیشگیری از حوادث، به معنای حفظ سلامت جسم و روان استفادهکنندگان از خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی است.
- پیشگیری از خسارات مالی و علمی: حوادث ناگهانی میتوانند به تجهیزات گرانقیمت، نمونههای پژوهشی و سالها تلاش علمی آسیب جدی وارد کنند. استقرار نظام HSE، ضریب ایمنی فعالیتهای تحقیقاتی متنوع را ارتقا میدهد و از بروز خسارات جلوگیری میکند.
- مسئولیتپذیری زیستمحیطی: آزمایشگاهها و کارگاهها موظف به مدیریت صحیح پسماندهای آزمایشگاهی و جلوگیری از آلودگیهای زیستمحیطی هستند. رعایت اصول HSE، گامی اساسی در جهت حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار است.
- ارتقای استانداردهای ملی و بینالمللی: بهکارگیری شیوههای علمی و استانداردهای لازم در سطح ملی و بینالمللی، اعتبار علمی و پژوهشی دانشگاه را در سطح جهانی افزایش میدهد و زمینهساز اخذ گواهینامههای معتبر HSE میشود.
چارچوب قانونی: دستورالعمل اجرایی شورای نظام HSE
برای تحقق این اهداف، دانشگاهها و مراکز پژوهشی و فناوری بر اساس «دستورالعمل اجرایی شورای نظام ایمنی، سلامت و محیط زیست آزمایشگاهها و کارگاهها» (ابلاغشده از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) موظف به تشکیل شورای HSE شدهاند. این دستورالعمل با استناد به بند ۱ سیاستهای کلی علم و فناوری و قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم تدوین شده است.
بر اساس این دستورالعمل، شورای HSE دانشگاه وظایف کلیدی زیر را بر عهده دارد:
- تدوین و تصویب دستورالعملهای مرتبط برای بخشهای تابعه؛
- برگزاری دورههای آموزشی HSE برای گروههای مختلف (دانشجویان، کارکنان، اعضای هیئت علمی) و صدور گواهینامه؛
- نظارت مستمر بر اجرای آییننامههای مصوب؛
- تأیید ساختار فیزیکی آزمایشگاهها و کارگاههای جدید از نظر رعایت اصول HSE قبل از شروع فعالیت؛
- بررسی برنامههای آموزشی و پژوهشی از لحاظ رعایت الزامات HSE و سنجش توانمندی ورود به آزمایشگاه و کارگاه؛
- تصویب اعتبارات لازم برای اجرای نظام HSE؛
- تعیین فواصل زمانی مناسب برای بررسی دورهای سلامت کارکنان شاغل در آزمایشگاهها و کارگاهها.
تعهد ما در دانشگاه
دانشگاه صنعتی شاهرود با تشکیل منظم شورای HSE متعهد به ایجاد محیطی ایمن، سالم و پایدار برای تمامی فعالان عرصه آموزش و پژوهش است. از تمامی همکاران، دانشجویان و پژوهشگران گرامی انتظار داریم با رعایت اصول ایمنی، ما را در تحقق این مهم یاری رسانند.