Skip navigation

TN474 : اکتشاف آب زیرزمینی با استفاده از مدل سازی و تفسیر داده های مقاومت ویژه و تهیه نقشه‌های پتانسیل آب با تلفیق اطلاعات موجود به روش منطق فازی در GIS (مطالعه موردی دشت دامغان)
پایان نامه > کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود > مهندسی معدن، ژئوفیزیک و نفت > مقطع کارشناسی ارشد > سال 1393
پدیدآورندگان:
حبیب‌الله نوروزی [پدیدآور اصلی]، علیرضا عرب امیری[استاد راهنما]، ابوالقاسم کامکار روحانی[استاد راهنما]، مهدی رحیمیان [استاد مشاور]
چکیده: با توجه به قرار گرفتن ایران در نواحی خشک و نیمه‌خشک و پایین بودن میزان بارندگی و حجم آب های شیرین، اکتشاف و مدیریت منابع آب های زیرزمینی اهمیت زیادی دارد. در این پژوهش از روش سونداژزنی مقاومت ویژه الکتریکی با آرایه شلومبرژه جهت اکتشاف منابع آب زیرزمینی در منطقه قوشه دامغان واقع در بخش شرقی سمنان استفاده ‌شده است. در این منطقه، 40 سونداژ الکتریکی در امتداد 8 پروفیل و با حداکثر طول فرستنده جریان الکتریکی 1000 متر برداشت ‌شده‌اند. داده‌های برداشت‌ شده با استفاده از منحنی های استاندارد و کمکی و نرم‌افزارهای VES، IX1D، IPI2WIN و RES2DINV مدل سازی شده اند و مورد تفسیر قرار گرفته اند. با توجه به نتایج تفسیرهای انجام شده، به‌طورکلی می‌توان گفت که لایه‌های آبدار با مقاومت ویژه بالاتر از 40 اهم‌متر عموماً از آب زیرزمینی با کیفیت مناسب برخوردارند. در واقع هر چه مقاومت ویژه لایه‌های آبدار بیشتر باشد، کیفیت آب آن‌ها بالاتر است و برعکس. با توجه به اینکه در محل برخی سونداژها خصوصاً سونداژهای واقع شده در بخش‌های مرکزی و جنوبی دشت قوشه، لایه آبدار مقاومت ویژه پایینی را نشان می‌دهد، می‌توان نتیجه گرفت که آبرفت‌ها در این بخش‌ها ریز‌دانه بوده و یا کیفیت آب‌های زیرزمینی پایین است. ارتفاع سنگ کف در بخش‌های غربی محدوده مطالعاتی، به خاطر بالا بودن ارتفاع محل برداشت سونداژهای ژئوالکتریکی، دارای بیشترین مقدار است، به سمت شرق از مقدار آن کاسته می‌شود و پس از گذر از سونداژهای مرکزی و در بخش‌های انتهای شرقی به کمترین مقدار خود می‌رسد. در جهت شمالی- جنوبی با توجه به عدم تغییرات شدید ضخامت آبرفت‌ها، ارتفاع سنگ کف از حداقل تغییرات برخوردار است، البته گاهی در بخش‌های جنوبی تغییراتی در روند آن‌ها مشاهده می‌شود که دلیل آن وجود گسلی پنهان می‌باشد که در بخش‌های جنوبی محدوده مطالعاتی با جهت جنوب غربی- شمال شرقی واقع شده است. در این پژوهش به‌منظور مدیریت داده های مقاومت ویژه و اتخاذ تصمیم های مناسب جهت تعیین مناطق با پتانسیل آبی بالا از سیستم اطلاعات مکانی GIS، استفاده شده است. ابتدا در محل هر سونداژ پارامترهای مقاومت ویژه، ضخامت و عمق لایه آبدار (سفره آب زیرزمینی) با استفاده از نتایج به‌دست‌آمده از مدل‌سازی و تفسیر داده‌های سونداژ مقاومت ویژه، تعیین شدند. در مرحله ی بعد پارامترهای مذکور گروه بندی و وزن دهی شده و نقشه های نشانگر هرکدام در محیط نرم افزار ArcGIS تهیه شد. سپس با توجه به اهمیت هریک از این پارامترها در مدل سازی و تلفیق نتایج، به هرکدام وزنی تعلق گرفت. در ادامه پارامترها با توجه به وزن های در نظر گرفته شده برای آن ها، به روش هم پوشانی شاخص وزنی و منطق فازی تلفیق شد و نقشه‌های پتانسیل آب ‌زیرزمینی تهیه شد. در نقشه نهایی اکتشافی با گامای 95/0، مقدار ارزش فازی در قسمت‌های شمال شرقی و جنوب غربی منطقه بالاتر از سایر قسمت های منطقه به دست آمده که نشان از وجود ذخیره آب بالا (با توجه به ضخامت نسبتاً زیاد لایه آبدار)، باکیفیت خوب (مقاومت ویژه نسبتاً بالای لایه آبدار) و دسترسی آسان (عمق کم لایه آبدار) در این قسمت‌ها است. در نهایت با بررسی نقشه‌های نهایی اکتشافی و اطلاعات زمین شناسی منطقه مورد مطالعه و با توجه به نظر کارشناسی، محدوده برخی سونداژهای واقع در بخش‌های شمال شرقی و جنوب غربی منطقه جهت حفر چاه‌های بهره‌برداری پیشنهاد می‌گردد.
کلید واژه ها (نمایه ها):
#آب ‌زیرزمینی #مقاومت ویژه #سیستم اطلاعات مکانی (GIS) #روش فازی #نقشه پتانسیل آب #قوشه
محل نگهداری: کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود
یادداشت: حقوق مادی و معنوی متعلق به دانشگاه صنعتی شاهرود می باشد.
تعداد بازدید کننده: 84
پایان نامه های مرتبط (بر اساس کلیدواژه ها)