{
    "metadata": {
        "dataset_id": "shahroodut-thesis",
        "record_id": "TN532",
        "title": "آشکارسازی ساختارهای زیرسطحی در محوطه باستانی تپه حصار دامغان با استفاده از داده های گرانی سنجی و مغناطیس سنجی",
        "publisher": "دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "owner": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "license": "CC-BY-4.0",
        "license_url": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/",
        "license_text": "استفاده، بازنشر، تحلیل، پردازش و بهره برداری پژوهشی، آموزشی و صنعتی با ذکر منبع دانشگاه صنعتی شاهرود مجاز است.",
        "publication_date": "1394",
        "last_update": "2026-07-11",
        "language": "fa",
        "format": "application/json",
        "contact": "thesis@shahroodut.ac.ir",
        "access": {
            "fulltext_available": "true",
            "public_access": "true"
        }
    },
    "data": {
        "thesis_id": "TN532",
        "title": "آشکارسازی ساختارهای زیرسطحی در محوطه باستانی تپه حصار دامغان با استفاده از داده های گرانی سنجی و مغناطیس سنجی",
        "degree": null,
        "faculty": "مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک",
        "year": 1394,
        "authors": [
            {
                "name": "بهزاد سرلک",
                "role": "پدیدآور اصلی"
            },
            {
                "name": "حمید آقاجانی",
                "role": "استاد راهنما"
            },
            {
                "name": "علی نجاتی کلاته",
                "role": "استاد راهنما"
            }
        ],
        "keywords": [
            "گرانی سنجی",
            "مغناطیس سنجی",
            "محوطه باستانی تپه حصار",
            "باستان‌شناسی",
            "آشکارسازی لبه",
            "فیلترهای فاز محلی",
            "فیلتر نسبت مشتق بهنجار",
            "فیلتر زاویه بهنجار بر مشتق قائم."
        ],
        "abstract": "جستجو و کاوش در آثار به جای مانده از گذشتگان نقش مهمی در شناسایی تاریخ و هویت یک سرزمین دارد. پیشرفت دانش بشری سبب ارائه روش های نوینی شده که با استفاده از آن ها بدون نیاز به حفاری و یا تخریب آثار باستانی می توان به اطلاعات مفیدی دست یافت. استفاده از روش‌های ژئوفیزیکی مانند گرانی سنجی و مغناطیس سنجی در کاوش های باستان‌شناسی به منظور تعیین مرز بی‌هنجاری، قبل از انجام حفاری سودمند است. در روش گرانی سنجی تباین چگالی بین دیواره‌ها و اتاقک ها و یا گورها با محیط اطرافش مورد بررسی قرار می گیرد. به کمک روش مغناطیس سنجی نیز در یک محوطه باستانی، تباین خودپذیری مغناطیسی بین محیط پیرامون و اقلام فلزی، مصالح ساختمانی و حفره‌های پرشده با مواد مغناطیده متفاوت بررسی می شود.\r\nهدف این تحقیق شناسایی ساختارهای زیرسطحی در محوطه باستانی تپه حصار دامغان با استفاده از داده های گرانی سنجی و مغناطیس سنجی است. برای این منظور در یک شبکه منظم مربع-مستطیلی به تعداد حدود 600 ایستگاه گرانی و 1200 نقطه مغناطیس اندازه گیری شد. پس از انجام تصحیحات و پردازش لازم روی داده های اندازه گیری شده، نقشه آنومالی های گرانی و مغناطیس ترسیم شد.\r\nبرای بررسی و تفسیر داده های برداشت شده از فیلترهای فازی محلی استفاده شد. برای بررسی قابلیت هر فیلتر بر روی داده ها، در محیط نرم افزار Potent  مدل مصنوعی متشکل از دیواره ها و اتاقک ها براساس ویژگی های موجود در محدوده تپه حصار، ساخته و اثر گرانی و مغناطیس آن محاسبه شد. سپس فیلترهای فازی محلی زاویه تمایل، نقشه تتا، لاپلاسین، تانژانت‌ هایپربولیک و دو فیلتر جدید به نام های نسبت مشتق بهنجار و زاویه بهنجار نسبت بر مشتق قائم روی این داده ها اعمال شد و نتایج مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سپس از این فیلترها برای تفسیر و آشکارسازی لبه بی هنجاری های گرانی و مغناطیس تپه حصار استفاده شد. با کاربرد این فیلترها روی داده های واقعی، موقعیت دیواره ها و اتاقک های باستانی برآورد و شناسایی گردید. نتایج به دست آمده از عملکرد فیلترها نشان می دهد که با نتایج حفاری های دهه های گذشته منطبق است، یعنی ساختارهای زیرسطحی موجود در محدوده مانند کوچه، دیوارها و یا خانه ها، نتایج حاصل از روش گرانی سنجی و مغناطیس سنجی را تایید می کند. با توجه به اینکه کاوش های باستانی با حفاری محدوده های مورد نظر بررسی می شود، بنابراین با استفاده از نتایج بررسی های غیرمستقیم ژئوفیزیکی می توان یک طرح کلی برای کاوش  تهیه کرد که علاوه بر هدفمند نمودن عملیات حفاری، در هزینه های اضافی نیز صرفه جویی کرده و سبب جلوگیری از تخریب آثار قدیمی  شود.",
        "repository": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "note": "حقوق مادی و معنوی متعلق به دانشگاه صنعتی شاهرود می باشد.",
        "download_url": "https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/files/somefiles/sf_TN532.pdf"
    },
    "dictionary": {
        "thesis_id": "شناسه پایان نامه",
        "title": "عنوان پایان نامه",
        "degree": "مقطع تحصیلی",
        "faculty": "دانشکده",
        "year": "سال دفاع",
        "authors": "پدیدآورندگان",
        "keywords": "کلیدواژه ها",
        "abstract": "چکیده",
        "repository": "محل نگهداری",
        "note": "یادداشت",
        "download_url": "آدرس فایل پایان نامه"
    }
}