{
    "metadata": {
        "dataset_id": "shahroodut-thesis",
        "record_id": "TJ861",
        "title": "بررسی تزریق فوم بر کنترل پدیده انگشتی شدن در مخازن نفتی",
        "publisher": "دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "owner": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "license": "CC-BY-4.0",
        "license_url": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/",
        "license_text": "استفاده، بازنشر، تحلیل، پردازش و بهره برداری پژوهشی، آموزشی و صنعتی با ذکر منبع دانشگاه صنعتی شاهرود مجاز است.",
        "publication_date": "1399",
        "last_update": "2026-07-11",
        "language": "fa",
        "format": "application/json",
        "contact": "thesis@shahroodut.ac.ir",
        "access": {
            "fulltext_available": "true",
            "public_access": "true"
        }
    },
    "data": {
        "thesis_id": "TJ861",
        "title": "بررسی تزریق فوم بر کنترل پدیده انگشتی شدن در مخازن نفتی",
        "degree": null,
        "faculty": "مهندسی مکانیک",
        "year": 1399,
        "authors": [
            {
                "name": "سید محمد حسین رضوی",
                "role": "پدیدآور اصلی"
            },
            {
                "name": "محمد محسن شاه مردان",
                "role": "استاد راهنما"
            },
            {
                "name": "محمود نوروزی",
                "role": "استاد مشاور"
            },
            {
                "name": "محسن نظری",
                "role": "استاد مشاور"
            }
        ],
        "keywords": [
            "کلمات کلیدی پایداری فوم؛ برداشت نفت؛ مطالعه آزمایشگاهی؛ سورفاکتانت؛ جبهه حرکتی"
        ],
        "abstract": "چکیده\r\nفشار اولیه یک مخزن هیدروکربوری، فقط برای تولید کسر کوچکی از نفت آن کافی است. روش رایج جهت جلوگیری از کاهش تولید نفت، تزریق آب، گاز و یا دیگر سیالات به درون مخزن به منظور حفظ فشار و جابجایی سیال آن است. اما راندمان این روش‌ها به دلایل مختلف از جمله پدیده انگشتی لزج محدود باقی مانده است. از راهکارهای نوین در رفع این چالش، استفاده از فوم می‌باشد. تزریق فوم، موجب جابجایی یکنواخت سیال بستر شده و از ایجاد پدیده انگشتی لزج جلوگیری می‌کند؛ اما حفظ پایداری آن در مواجه با فاز نفتی، چالش اساسی آن در فرآیندهای افزایش بازیافت نفت است. \r\nلذا با توجه به اهمیت طول عمر فوم در فرایند جابجایی فاز نفتی، در این پژوهش عوامل موثر بر پایداری آن به صورت آزمایشگاهی تحقیق شده است. بدین جهت با ساخت بسترهای مختلف آزمایشگاهی، اثر تغییر مشخصات سورفاکتانت و فاز نفتی بر پایداری فوم در هر دو مقیاس انباشته و حباب تحقیق شده است. علاوه بر آن، به طور ویژه در این تحقیق با مطالعه بصری جبهه حرکتی فوم در خلال جابجایی سیال بستر (آب و نفت)، حفظ پایداری دینامیکی فوم در تماس با فاز نفتی به صورت کمی و کیفی بررسی شده و میزان کارایی آن در کنترل پدیده انگشتی لزج مورد بحث قرار گرفته است. پایداری فوم در آزمایش‌های مقیاس انباشته، با اندازه گیری تغییر ارتفاع انواع فوم درون ستون کروماتوگرافی مطالعه شده است؛ اما این آزمایش‌ها در مقیاس حباب و مطالعات جبهه حرکتی آن در خلال جابجایی سیال بستر، درون سلول هل‌شاو صورت گرفته است. سیر تحولات فوم و حباب‌های آن، با پردازش تصاویر ثبت شده توسط دوربین، به صورت کمی و کیفی مطالعه شده است.\r\nنتایج نشان می‌دهد که نوع ماده سورفاکتانت اثر قابل توجهی در پایداری حباب‌های فوم دارد. در ابتدا فوم‌های سدیم دودسیل سولفات (اسدیاس) و کوکامیدپروپیل هایدروکسی سولتین (سی‌ای‌پی‌بی) به ترتیب بیشترین پایداری را در حضور و عدم حضور نفت نشان دادند. اما با ترکیب 1:1 آن‌ها، پایداری فوم به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت. مدت زمان نیمه فروپاشی فوم جدید (سیای‌پی‌بی‌اس‌دی‌اس) در غیاب فاز نفتی در مقایسه با فوم سی‌ای‌پی‌بی، در مقیاس انباشته و حباب به ترتیب 33% و 122% افزایش نشان می‌دهد. اگرچه در حضور فاز نفتی، پایداری تمامی فوم‌ها کاهش یافته است؛ اما فوم سیای‌پی‌بی‌اس‌دی‌اس بهترین مقاومت را داشته و مدت زمان نیمه فروپاشی آن در مقایسه با فوم اس‌دی‌اس، 71% بهبود نشان می‌دهد. به علاوه، مقایسه این نتایج با نظریه کلاسیک موجود، نشان دهنده ناتوانی نظریه کلاسیک در پیشگویی مقدار و مرتبه پایداری فوم‌ها است.\r\nدر آزمایش‌های جاروب بستر اشباع شده از آب، استفاده از فوم در مقایسه با تزریق گاز خالص (هوا)، موجب بهبود جبهه جابجایی و جلوگیری از ایجاد پدیده انگشتی شده و راندمان جاروبی را در حدود 30% افزایش می‌دهد. اما نتایج آزمایش‌های جاروب فاز نفتی، اثبات کننده اثر مخرب آن بر تشکیل جبهه پایدار فوم است. علیرغم تحمل ناپایداری شدید حباب‌های فوم در مواجه با فاز نفتی، این روش قادر است تمامی سیال بستر را بر خلاف روش تزریق گاز بازیافت کند. همچنین در تفاوتی آشکار با روش تزریق گاز، در روش تزریق فوم راندمان جاروب نفت با افزایش نسبت ویسکوزیته دو سیال افزایش یافته است. زیرا هرچند افزایش نسبت ویسکوزیته، موجب تشدید ناپایداری انگشتی لزج می‌گردد، اما به دلیل کاهش اثرات مخرب فاز نفتی بر پایداری فوم در لزجت‌های بالاتر فاز نفتی، پایداری جبهه جابجایی و میزان بازیافت آن افزایش یافته است. \r\nنتایج این تحقیق نشان دهنده کارایی چشم گیری فوم در افزایش بازیافت نفت است، اما میزان موفقیت آن به طور قابل توجه وابسته به جنس ماده سورفاکتانت و نوع فاز نفتی است، به طوریکه با افزایش ویسکوزیته فاز نفتی، میزان موفقیت آن افزایش یافته است.",
        "repository": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "note": "حقوق مادی و معنوی متعلق به دانشگاه صنعتی شاهرود می باشد.",
        "download_url": "https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/files/somefiles/sf_TJ861.pdf"
    },
    "dictionary": {
        "thesis_id": "شناسه پایان نامه",
        "title": "عنوان پایان نامه",
        "degree": "مقطع تحصیلی",
        "faculty": "دانشکده",
        "year": "سال دفاع",
        "authors": "پدیدآورندگان",
        "keywords": "کلیدواژه ها",
        "abstract": "چکیده",
        "repository": "محل نگهداری",
        "note": "یادداشت",
        "download_url": "آدرس فایل پایان نامه"
    }
}