{
    "metadata": {
        "dataset_id": "shahroodut-thesis",
        "record_id": "QC500",
        "title": "بهینه‌‏سازی چیدمان استفاده از شتاب‏‌دهنده‌‏ی خطی الکترون 5 و 10 MeV برای کشف مواد منفجره‌‏ی مخفی در چمدان بر پایه‏‌ی فعال‏سازی با نوترون‏های حرارتی",
        "publisher": "دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "owner": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "license": "CC-BY-4.0",
        "license_url": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/",
        "license_text": "استفاده، بازنشر، تحلیل، پردازش و بهره برداری پژوهشی، آموزشی و صنعتی با ذکر منبع دانشگاه صنعتی شاهرود مجاز است.",
        "publication_date": "1398",
        "last_update": "2026-07-11",
        "language": "fa",
        "format": "application/json",
        "contact": "thesis@shahroodut.ac.ir",
        "access": {
            "fulltext_available": "true",
            "public_access": "true"
        }
    },
    "data": {
        "thesis_id": "QC500",
        "title": "بهینه‌‏سازی چیدمان استفاده از شتاب‏‌دهنده‌‏ی خطی الکترون 5 و 10 MeV برای کشف مواد منفجره‌‏ی مخفی در چمدان بر پایه‏‌ی فعال‏سازی با نوترون‏های حرارتی",
        "degree": null,
        "faculty": "فيزیک",
        "year": 1398,
        "authors": [
            {
                "name": "مصطفی محمد رفیعی",
                "role": "پدیدآور اصلی"
            },
            {
                "name": "حسین توکلی عنبران",
                "role": "استاد راهنما"
            }
        ],
        "keywords": [
            "چشمه‏ ی فوتو-نوترون",
            "کشف مواد منفجره",
            "فعال‏سازی با نوترون‏های حراراتی",
            "ضرایب انباشت فوتون",
            "کد MCNPX"
        ],
        "abstract": "امروزه با افزایش تهدیدات تروریستی و بمب گذاری، آشکارسازی و کشف مواد منفجره به عنوان یکی از مهم‏ترین و جدی‏ترین چالش‏ها برای جوامع بشری مطرح است که البته در همین راستا مطالعات بسیاری بر روی آشکارسازی و کشف این مواد خطرناک از گذشته تا به الان انجام شده است. بدین منظور در این رساله سعی شده است تا یکی از چندین روش کشف و آشکارسازی مواد منفجره که تحلیل به روش فعال‏سازی با نوترون‏های حرارتی است، مورد بررسی قرار گیرد. در این رساله تلاش شده تا شار نوترون مناسبی با استفاده از شتاب‏ دهنده‏‏ های 5 و 10 MeV خطی الکترون تولید شود. در این روش الکترون های شتاب داده شده با برخورد به یک هدف با عدد اتمی (z) بالا منجر به ایجاد طیف پیوسته‌‏ای از تابش ترمزی می‏‌شوند، حال این فوتون‏های ایجاد شده با برخورد به یک هدف فوتوهسته‌‏ای مانند آب سنگین منجر به واکنش فوتوهسته‌‏ای شده و نوترون (یا به عبارت دقیق‏تر فوتو-نوترون) تولید می‏‌کنند. حال می‏توان با حرارتی کردن این نوترون‏های تولید شده از آن‏ها در راستای روش فعال‏سازی با نوترون حرارتی به منظور کشف ماده‏‌ی منفجره استفاده کرد. با برهم‏‌کنش نوترون‏های حرارتی با هسته‏‌ی اتم‏های هدف امکان واکنش گیراندازی نوترون و تولید پرتو‏های گامای آنی وجود دارد و نهایتا با تحلیل پرتو‏های گامای آنی می‏توان به تشخیص ماده‏‌ی مورد نظر اقدام کرد. بنابراین ما در این رساله دو مبدل الکترون-گاما-نوترون (یکی برای شتاب‏‌دهنده‌‏ی5 MeV و دیگری برای شتاب‏‌دهنده‌‏ی 10 MeV) طراحی و بهینه‏‌سازی کردیم و به ترتیب به شار کل نوترون %1.2± 3.6×8^10 (n/cm2.mA.s) و %0/63±4.7882×108 (n/cm2.mA.s) دست یافتیم که شار کل نوترون‏ها برای مبدل 10 MeV بعد از عبور از ضخامت 30 cm سرب به منظور حذف تابش شدید فوتون‏های ترمزی، بدست آمده است. با توجه به نتایج، شار کل نوترون‏های حاصل از مبدل 10 MeV بدون حفاظ سربی حدود 10 برابر بیشتر از شار نوترون‏های حاصل از مبدل 5 MeV است، به این دلیل از شار نوترون‏های خروجی از شتاب‏‌دهنده‌‏ی 10 MeV برای آشکارسازی شش ماده‌‏ی منفجره‌‏ی (TNT, PETN, RDX, HMX, NG, EGDN) با استفاده از مجموعه‏‌ای از آشکارسازهای LaBr3 سه اینچی، استفاده کردیم و نشان دادیم که نتایج شبیه‏‌سازی تطبیق خوبی با تئوری دارند و همچنین نشان دادیم که این سیستم آشکارسازی توانایی تشخیص ماده‌‏ی منفجره در داخل چمدان را دارد. البته به منظور حفاظ گذاری گاماهای خروجی از چنین مبدل‏هایی (مبدل‏های الکترون-فوتون-نوترون) ضرایب انباشت فوتون‏ها را نیز مطالعه کردیم که نتایج حاصل از این کار نیز هم‏خوانی خوبی با کار تجربی و تئوری دیگران داشت. همچنین به طور مختصر اما مفید به دزیمتری پرتو‏های نشت کرده از مبدل 10 MeV پرداختیم. در آخر لازم به ذکر است که تمام محاسبات و شبیه‏‌سازی‏ها در این رساله به روش مونت کارلو و با استفاده از کد MCNPX نسخه‌‏های 2.6 و 2.7 انجام شده است.",
        "repository": "کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شاهرود",
        "note": "حقوق مادی و معنوی متعلق به دانشگاه صنعتی شاهرود می باشد.",
        "download_url": "https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/files/somefiles/sf_QC500.pdf"
    },
    "dictionary": {
        "thesis_id": "شناسه پایان نامه",
        "title": "عنوان پایان نامه",
        "degree": "مقطع تحصیلی",
        "faculty": "دانشکده",
        "year": "سال دفاع",
        "authors": "پدیدآورندگان",
        "keywords": "کلیدواژه ها",
        "abstract": "چکیده",
        "repository": "محل نگهداری",
        "note": "یادداشت",
        "download_url": "آدرس فایل پایان نامه"
    }
}